عبد الله بن محمد ابن ناقيا ( ابن ناقيا البغدادي ) ( مترجم : ميرلوحى )
84
الجمان في تشبيهات القرآن ( فارسى )
[ تشبيه در سورهء اعراف ] ( بيان ) گفتار خداى - عزّ و جلّ : وَ هُوَ الَّذِي يُرْسِلُ الرِّياحَ بُشْراً بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهِ حَتَّى إِذا أَقَلَّتْ سَحاباً ثِقالًا سُقْناهُ لِبَلَدٍ مَيِّتٍ فَأَنْزَلْنا بِهِ الْماءَ فَأَخْرَجْنا بِهِ مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ كَذلِكَ نُخْرِجُ الْمَوْتى لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ « 1 » . « نشرا » به حالت مثقّل ( به ضمّه حرف اول و دوم ) و « نشرا » ( به ضمّه حرف اوّل ) و سكون شين ، قرائت شده است . و از حمزه « 2 » و كسائى « 3 » « يرسل الرياح نشرا » به فتحه نون ( و سكون شين ) روايت شده است ، و « نشر ( : باز كردن ) » خلاف معناى طىّ ( : پيچيدن ) است ؛ مانند : « نشر الثّوب بعد طيّه ( : گشودن جامه پس از پيچيدن آن ) » . و چون بادها ( نخست ) مانند چيز در پيچيده شده ، در ادراك نيامده ، و آنگاه در كرانهها پديد آمده قابل درك مىشود ؛ بنابراين در ادراك ، همانند جامهاى است كه پس از پيچيده شدن باز شود ؛ و ازاينرو لفظ « نشر » براى وزش باد استعاره آورده شد .
--> ( 1 ) - سورة الاعراف ( 7 ) آيه 57 . ( 2 ) - حمزه سال 156 - بنا بر قول صحيح - وفات يافت ، تولّدش سال 80 ه است . وى پس از عاصم و اعمش در كوفه امام مردم در قرائت است ، او مردى مورد اعتماد و بزرگ و حجّت بوده است . ( النّشر فى القراءات العشر ، ج 1 ، ص 166 ملاحظه شود ) ( 3 ) - او علىّ بن حمزه ابو الحسن الكسائى يكى از قاريان هفتگانه معروف است بنا بر مشهورترين اقوال سال 189 ه وفات يافت ( نزهة الالبّاء ص 42 ، و النّشر ، ج 1 ، ص 172 ، و بغية الوعاة ، ج 2 ، ص 162 ) .